Przedawnienie roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem lub ugodą upływa z ostatnim dniem roku kalendarzowego

Roszczenia stwierdzone:

  • prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego,
  • ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd,

przedawniają się z upływem 6 lat, a termin ten upływa z ostatnim dniem roku kalendarzowego (zgodnie z art. 118 zd. 2 k.c.), a nie w dniu, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu ewentualnie w ostatnim dniu tego miesiąca (a więc wedle art. 112 k.c.).

Taki wniosek wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 23 października 2025 r. (III CZP 21/25).

Uchwała ujednolica zatem sposób, w jaki należy ustalać upływ terminu przedawnienia w sytuacjach objętych regulacją ogólną (art. 118 zd. 1 k.c.) oraz szczególną (art. 125 k.c.).

Wyjątkiem pozostaje termin przedawnienia krótszy niż dwa lata. W tym przypadku ma zastosowanie reguła z art. 112 k.c. Odstępstwo to jest celowe. Zapobiega zbyt nadmiernemu wysłużeniu terminu przedawnienia w przypadkach szczególnie krótkich terminów.

Należałoby przyjmować, że uchwała Sądu Najwyższego pośrednio potwierdza, że zasada, iż koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego – z wyjątkiem terminów krótszych niż 2 lata – powinna być stosowana również do innych przepisów, które odmiennie niż art. 118 zd. 1 k.c. kształtują długość terminu przedawnienia (np. roszczenia z czynów niedozwolonych – art. 4421 k.c., umowy sprzedaży – art. 554 k.c., umowy o dzieło – art. 646 k.c.).

Uchwała III CZP 21/25 ma istotne praktyczne znaczenie, także na potrzeby wykładni przepisów przewidujących inne szczególne przypadki dotyczące terminów przedawnienia.

Elżbieta Jóźwiak